روايات آهسته خواندن بسمله يا ترك آن اين دسته روايات ، احاديثى غريب و در تعارض با رواياتى صحيح‌تر ، قوىتر و مشهورتر مىباشد و افزون بر آن ، مطالب نادرستى در آنها وجود دارد كه بدان اشاره خواهد شد . [ 1 / 371 ] بيهقى از زهرى نقل كرده : « يكى از سنت‌هاى نماز ، خواندن « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » است و نخستين كسى كه « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » را آهسته خواند ، عمرو بن سعيد بن عاص در مدينه بود . وى مردى با شرم و حيا بود . » « 1 » [ 1 / 372 ] طبرانى از انس روايت كرده است : « پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم ، ابوبكر و عمر « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » را آهسته مىخواندند . » « 2 » [ 1 / 373 ] ابن ابى شيبه ، ترمذى ، نسائى ، ابن ماجه و بيهقى از فرزند عبد اللَّه بن مغفل روايت كرده‌اند كه وى گفت : « من « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » را مىخواندم و پدرم مىشنيد ، پس گفت : " اى فرزند عزيزم ، بدعت ؟ از بدعت بپرهيز . من پشت سر رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم ، ابوبكر ، عمر و عثمان نماز گزاردم و از هيچ يك از آنان نشنيدم كه « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » را بلند بخواند . " » در عبارت ترمذى چنين آمده است : « نشنيدم هيچ يك از آنان آن را بگويد . تو نيز آن را هنگام خواندن نماز نگو ، بلكه بگو : « الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ » . » « 3 »

--> ( 1 ) . الدرّ ، ج 1 ، ص 21 ؛ بيهقى ، ج 2 ، ص 50 ، با عبارتى كه اين گونه آغاز شده است : « . . . و مىگفت : " نخستين كسى كه « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » را در مدينه آهسته خواند ، عمرو بن سعيد بود . . . » ( 2 ) . الدرّ ، ج 1 ، ص 29 ؛ الكبير ، ج 1 ، ص 255 و 256 ؛ مجمع الزوائد ، ج 2 ، ص 108 . ( 3 ) . الدرّ ، ج 1 ، ص 29 ؛ المصنّف ، ج 1 ، ص 447 ؛ ترمذى ، ج 1 ، ص 154 و 155 ، با اين عبارت : از پسر عبد اللَّه بن مغفل چنين نقل شده است : « پدرم صداى مرا مىشنيد و من در نماز مىگفتم : « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » ، پس به من گفت : " اى فرزند عزيزم ، بدعت ؟ از بدعت برحذر باش . " بين اصحاب رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم هيچ كس را نديدم كه مانند او ، بدعت در اسلام را مبغوض بدارد . پدرم گفت : " من با پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم ، ابوبكر ، عمر و عثمان نماز گزاردم و از هيچ كدام نشنيدم كه آن را بگويد . تو نيز در نماز آن را نگو ، بلكه بگو : « الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ » " . . . » ؛ نسائى ، ج 1 ، ص 315 و 316 ؛ ابن ماجه ، ج 1 ، ص 267 و 268 ؛ بيهقى ، ج 2 ، ص 52 .